Bir günlük ateşkes FERHAN ÇAPRAZ

Bir günlük ateşkes

Ben 8 Martın ruhunu sevdim.

Ben 8 Martın cinsel, sınıfsal, toplumsal, dinsel ve de ırksal başkaldırışın sevdim.

Ben 8 Martın kadın demek toplum demek olduğunu anlatmasını sevdim.

Ben 8 Martın kanla gözyaşıyla emekle kazanılmasını sevdim.

Ben 8 Martın tuhaf atasözlerine karşı gelmesini sevdim.

Ben 8 Martın artık masalları değiştirin, külkedisi yok, pamuk prenses yok demesini sevdim.

Ben 8 Martın onurlu kadın yürüyüşçülerini sevdim.

Ben 8 Martın erkek hegemonyasına karşı dik duruşunu sevdim.

Ben 8 Martın Halime Ablasını sevdim. Havva Anasını sevdim.

Ben 8 Martın tarlada çalışan kadının sosyal güvencesi için yaptığı mücadeleyi sevdim.

Ben 8 Martın kadın şiddetini tarihten kaldırması için dayak yiyen kadınlarını sevdim.

Ben 8 Martın bütüncül politikalarla sorunları tek bakanlıkla değil el birliğiyle çözmemiz gerekir dediğim o ney bacım diyen abiyi sevdim…

Ben 8 Martın CEDAW ve İstanbul Sözleşmesi imzalamakla yetinen yetkililerini sevdim.

Ben 8 Martın kamu kurumlarının toplumsal cinsiyet konusunda hizmet içi eğitimler verenlerini sevdim.

Ben 8 Martın ŞÖNİM’lerden destek alan ya da sığınakta kalan kadınların ihtiyaçlarını karşılamaları için çalışanlarını sevdim.

Ben 8 Martın He For She kampanyasına destek verenlerini sevdim.

Ben 8 Martın çıkarılan her yasanın toplumsal cinsiyet eşitliği açısından sonuçlarıyla birlikte gözden geçirilmesi gerektiğini söyleyen kadın derneklerini sevdim.

Ben 8 Martın kadınlar çiçektir masalına inanmayan kadınlarını sevdim.

Ben 8 Martın “Ey kahraman Türk kadını, sen yerde sürüklenmeye değil, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye layıksın” diyen. Ulu önder Atatürk’ü ne derece ileri görüşlü bir önder olduğunu anlatanlarını sevdim.

Evet; kadınlar bir günlük ateşkes ilan edildi bugün ölmeyeceğiz, saldırıya uğramayacağız, bıçaklanmayacağız, kadın kotasından erkek yönetici atanmayacak, ilk kadın başbakan gaflarıyla anılmayacak… Ve sevgili kadınlar erkek egemenliğini yarattığın için erkekler seninle gurur duyacak...

8 MART

Selam olsun sırtında dünyayı taşıyan kadına !
Selam olsun göğün yarısına
Selam olsun kavganın gülen yüzüne
Selam olsun
Gül olana gül kokana.
Zalime zulme siper olana
Kadına
Emekçi kadınlara
Selam olsun.

Ahmet Arif

Bugün dünyanın dört bir yanında binlerce kadın, 157 yıl önce greve giden New Yorklu kadın dokuma işçilerinin, 1917’de Şubat Devrimi’nin fitilini ateşleyen Petrogradlı kadın emekçilerin mücadele gününü kutluyor.

8 Mart 1857’de New York’ta bir dokuma fabrikasında çalışan 40 bin işçi, 16 saatlik işgününün 10 saate indirilmesi ve ücretlerde artış yapılması talebiyle greve başlamıştı. 40 bin kadın işçinin örgütlediği bu grev o zamana kadar ki en kitlesel kadın eylemlerinden biriydi. Eylemi durdurmak isteyen polis kadın işçilere saldırmış, fabrika yönetiminin de desteğiyle binlerce işçinin fabrikaya kilitlenmişti. Bu sırada çıkan yangında içeride kilitli kalan işçilerden 129’u yanarak can vermişti.

Olaya ABD basınında neredeyse hiç yer verilmemiş, fabrika yönetiminin ve polisin tavrı halktan gizlenmeye çalışılmıştı. Buna rağmen, işçilerin cenaze törenine 100 bini aşkın kişi katılmıştı.

Neden 8 Mart?
Pek çok ülkede kutlanacak bu gün için ortak amaç ve ilkeler ortaya konmuş olsa da kesin bir tarih belirlenmemişti. Her yıl ilkbahar aylarında farklı tarihlerde kutlanan kadınlar gününün 8 Mart’ta kutlanması kararıysa 1921’de Moskova’da yapılan Üçüncü Uluslararası Kadınlar Konferansı’nda alındı.

Bu kararla 8 Mart 1857’de yaşamını yitiren 129 kadın işçinin ve 8 Mart 1917’de Şubat Devrimi’nin fitilini ateşleyen grevleri başlatan, “ekmek ve barış” sloganıyla sokaklara dökülen Petrogradlı dokuma işçisi kadınların anısına 8 Mart, Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kutlanmaya başlandı.

 Birinci ve İkinci Dünya Savaşı yılları arasında bazı ülkelerde anılması yasaklanan Dünya Kadınlar Günü, 1960'lı yılların sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nde de anmaya başlanmasıyla daha güçlü bir şekilde gündeme geldi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 16 Aralık 1977 tarihinde 8 Mart'ın "Dünya Kadınlar Günü" olarak anılmasını kabul etti. 

Türkiye'de 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında "Emekçi Kadınlar Günü" olarak kutlanmaya başlandı. 1975 yılında ve onu izleyen yıllarda daha yaygın, ve yığınsal olarak kutlandı, kapalı mekanlardan sokaklara taşındı. "Birleşmiş Milletler Kadınlar On Yılı" programından Türkiye'nin de etkilenmesiyle, 1975 yılında "Türkiye 1975 Kadın Yılı" kongresi yapıldı. 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'nden sonra dört yıl süreyle herhangi bir kutlama yapılmadı. 1984'ten itibaren her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından "Dünya Kadınlar Günü" kutlanmaya devam ediliyor.

EKMEK VE GÜL

Yürüyoruz yürüyoruz, günün aydınlığında

Donuk fabrika bacalarına, yoksul mutfaklara

Çarpıyor sesimiz ve birden parlayan

Bir ışık gibi ulaşıyor insanlara

“Ekmek ve gül! Ekmek ve gül!”

Yürüyoruz yürüyoruz, erkekler için de yürüyoruz

Çünkü hâlâ bizim oğullarımızdır onlar

Ve biz hâlâ analık ederiz onlara

En zorlu iş, en ağır emek

Ve çalışmak doğuştan mezara dek

Ve böyle sürüp gitsin istemiyoruz

Yaşamak için ekmek

Ruhumuz için gül istiyoruz!

Yürüyoruz yürüyoruz kol kola

Saflarımızda ölüp gitmiş arkadaşlarımız

Ve türkümüzde onların kederli “Ekmek!” çığlıkları

Çünkü bir köle gibi çalıştırıldı onlar

Sanattan, güzellikten, sevgiden yoksun

Biz de bugün hâlâ onların özlemini haykırıyoruz

İş ve ekmek istiyoruz

Ama gül de istiyoruz

Yürüyoruz yürüyoruz, yan yana, güzel günler adına

Kadınız, insanız, insanlığı ayağa kaldırıyoruz

Paydos bundan böyle köleliğe, aylaklığa

Herkes çalışsın, bölüşülsün kardeşçe, yaşamın sundukları

İşte bunun için yükseliyor yüreklerimizden

Bu ekmek ve gül türküleri

Ve yineliyoruz hep bir ağızdan

“Ekmek ve gül! Ekmek ve gül!”

James OPPENHEIM

Çeviri: Metin DEMİRTAŞ